ΠΕΡΙ ΠΡΩΤΩΝ ΑΡΧΩΝ - Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΕΙΝΑΙ ΕΝΙΑΙΑ



 Αν προσεγγίσουμε τα Ελληνικά Κείμενα επιφανειακά τότε μπορεί να σχηματισθεί η λανθασμένη εντύπωση ότι υπάρχει μεγάλη διαφωνία μεταξύ των Φιλοσοφικών Σχολών, ακόμα δε και μεταξύ Φιλοσόφων που ανήκουν στην ίδια Φιλοσοφική Σχολή, και αυτό γιατί κάθε Φιλοσοφική Σχολή προσεγγίζει και μελετά την πραγματικότητα από κάποιο επίπεδο και κάτω, και επιπροσθέτως χρησιμοποιούνται για την ίδια έννοια διαφορετικοί όροι που προκαλούν σύγχυση.
Όπως μας λέει ο Σιμπλίκιος «παρά το γεγονός, ότι οι απόψεις των παλαιών σχετικά με τις αρχές φαίνεται να διαφέρουν και οι ίδιοι μοιάζει να διαφωνούν, τελικά κατά βάθος συμφωνούν αρμονικά μεταξύ τους»

(δες την σχετική ανάρτηση :http://empedotimos.blogspot.com/2009/01/blog-post.html)

Ας κάνουμε μια μικρή προσπάθεια να «προσανατολιστούμε» και να δούμε με ποιο επίπεδο της πραγματικότητας «μιλά» ο καθένας ώστε να έχουμε έναν «μπούσουλα» όταν προσεγγίζουμε τα Ελληνικά Κείμενα.

Θα χρησιμοποιήσουμε σαν βάση της δομή της Ορφικοπυθαγορείου και Πλατωνικής Φιλοσοφικής γραμμής και θα τοποθετήσουμε/αντιστοιχίσουμε τις βασικές Φιλοσοφικές Σχολές με συγκεκριμένα επίπεδα της δομής αυτής.

Όπως έχουμε ξαναπεί, η βασική δομή της ΟΡΦΙΚΟΠΥΘΑΓΟΡΕΙΑΣ - ΠΛΑΤΩΝΙΚΗΣ (ΟΠΠ) Φιλοσοφικής γραμμής είναι ότι το παν διαμορφώνεται στα παρακάτω επίπεδα κατά φθίνουσα τάξη :
ΕΝ(ΕΝΑΔΕΣ) – ΝΟΥΣ – ΨΥΧΗ – ΦΥΣΕΙΣ – ΣΩΜΑΤΑ.
Ο Πρόκλος στον Πρώτο Τόμο της Πλατωνικής Θεολογίας 12.11κ.επ. μας διευκρινίζει ότι όλοι οι θεολόγοι συμφωνούν ότι οι θεοί είναι τα πρώτα όντα στην φύση και ότι είναι το αντικείμενο της θεολογίας.

Αλλά οι γνώμες διίστανται για την φύση των πρώτων αρχών.
Για τους Στωικούς, είναι σώματα, για τον Αναξαγόρα είναι η ψυχή, για τους Αριστοτελικούς είναι ο νους.

Μόνο ο Πλάτων τοποθετεί την πρώτη αρχή πάνω από το σώμα, πάνω από την ψυχή, πάνω ακόμα και από τον νου, και ανεβαίνει μέχρι το Εν που υπερέχει των σωμάτων, των ψυχών και του νου. Αυτή η αποκάλυψη έκανε τον Πλάτωνα να τοποθετήσει την ιεραρχία σε τρεις υποστάσεις : το Εν, τον Νου, την Ψυχή και αυτές που είναι συνδεδεμένες με αυτές, δηλαδή τις φύσεις και τα σώματα που υπάρχουν στοναισθητό κόσμο.

Γενικά οι Φυσικοί και οι Ατομικοί Φιλόσοφοι ασχολούνται και μελετούν τα δύο επίπεδα Φύσεις και Σώματα.

[Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι παρότι ο Αναξαγόρας μιλάει για νου, επειδή ο νους αυτός κινείται, δεν ταυτίζεται με τον Νου του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη (καθώς για αυτούς ο Νους είναι ακίνητος) αλλά με την ψυχή μιας και αυτή κινείται σε αντίθεση με τον Νου. Άρα ο Νους του Αναξαγόρα είναι Ψυχή για την ΟΠΠ]

Ετσι λοιπόν έχοντας στο μυαλό μας το επίπεδο στο οποίο κάθε Φιλόσοφος προσεγγίζει το παν, θα συνειδητοποίησουμε ότι οι φαινομενικές αντιφάσεις που συναντάμε είναι ανύπαρκτες.

Παραδείγματος χάριν ο μεν Παρμενίδης μας λέει ότι το Ον είναι Ένα, Αιώνιο, Ακίνητο, Αμετάβλητο, ο δε Ηράκλειτος μας λέει ότι τα πάντα ρει και μεταβάλλονται. Ουδέν το περίεργο, μιας και ο Παρμενίδης (και η Ελεατική Σχολή) μελετά την ανώτατη κατάσταση του Όντος (το Εν-Ον του Πλάτωνος) που βρίσκεται στον Υπεραισθητό Κόσμο, ενώ οι Φυσικοί και Ατομικοί Φιλόσοφοι με τον αισθητό κόσμο που διέπεται από κίνηση και μεταβολή.

Κάθε Φιλοσοφική γραμμή αφού προσδιόρισε την ανώτατη αιτία κατ’αυτήν, προσδιόρισε και μια δυάδα αντίθετων αρχών από τις οποίες «παράγεται» και «εκδηλώνεται» όλη η πραγματικότητα.
( «μετὰ τὴν μίαν τῶν πάντων αἰτίαν δυάδα πάντες ὑπέθεντο πάσης ἀντιθέσεως ἐξηγουμένην καὶ οἱ μυθικῶς καὶ οἱ φιλοσόφως τὰς θείας ἐκφαίνοντες τάξεις, ἥτις ἀντίθεσις ἐν μὲν τοῖς θείοις ὑπὸ τῆς ἑνώσεως τῆς ἐκεῖ κρατουμένη συγκέκρυπται, ἐνταῦθα δὲ πολυειδῶς ἀναφαίνεται»)

Σιμπλίκιος – Σχόλια στα Φυσικά του Αριστοτέλους 183.13

Αφού δε έθεσαν τις πρώτες αρχές δεν αναζήτησαν πλέον κάτι πάνω από το αίτιο των αρχών αυτών.
(« ἀρχὰς γὰρ θέμενοι ταύτας οὐδὲν ἔτι ζητοῦσιν ἐπέκεινα τῶν ἀρχῶν αἴτιον)

Σιμπλίκιος – Σχόλια στο Περί Ουρανού του Αριστοτέλους 564.23

Όπως δε είπαμε οι αρχές αυτές είναι αντίθετες η δε αρμονική τους σύνδεση δημιουργεί την πραγματικότητα.
(«πάντες οἵ τε φυσικοὶ καὶ οἱ τούτων ὑπερτέραν θεωρίαν φιλοφρονούμενοι τὰς ἀρχὰς τοῦ ὄντος ἐναντίας ποιοῦσιν»)

Συριανός – Σχόλια στα Μεταφυσικά του Αριστοτέλους 63.36

Σε αυτές τις αρχές δόθηκαν διάφορα ονόματα. Είναι προφανές ότι όσα ονόματα ανήκουν στην ίδια Φιλοσοφική Γραμμή είναι ονόματα των ιδίων αρχών.

Ετσι για την περίπτωση της ΟΠΠ γραμμής συναντάμε τις εξής ισοδύναμες δυάδες αρχών:

Πέρας-Απειρο (Πλάτων και Φιλόλαος)
Πρατέα-Δυάς (Πυθαγόρας)
Μονάδα-Δυάδα, Περιττός-Αρτιος κλπ (Πυθαγόρεια Συστοιχία Αρχών)
Αιθήρ-Χάος (Ορφεύς)
Φιλία-Νείκος (Εμπεδοκλής)
Πυρ-Γη (Παρμενίδης)..............

http://ellinikoskoinotismos.blogspot.gr/…/04/blog-post_19.h…